)عرش در لغت بمعنى سرير و تخت پادشاه و سق�? خانه است، و عرش خدا بر دو معنى اطلاق ميشود يكى علم او كه نگهداران آن هشت ن�?رند، چنانكه در كا�?ى است حضرت صادق عليه السّلام �?رموده: حمله عرش كه مراد از آن علم »خداى تعالى« است هشت ن�?رند: چهار از ما و چهار از كسانيكه خدا خواسته است، و شيخ صدوق »قدس  اللّه سرّه« در كتاب عقائد �?رموده: عرشى كه مراد از آن علم است حمله آن چهار كس از اوّلين: نوح، إبراهيم، موسى و عيسى است، و  چهار كس از آخرين: محمّد علىّ، حسن و حسين عليهم السّلام، و دوّم »كه مراد در اين دعاء است« جسمى است كه بكرسى احاطه دارد،  از حضرت صادق عليه السّلام رسيده: هر چيزى را كه خدا آ�?ريده در جو�? كرسىّ است و كرسىّ ب�?آن احاطه دارد جز عرش كه بزرگتر  آنست كه كرسىّ ب�?آن احاطه داشته باشد، و �?رشتگان را محقّقين از متكلّمين گ�?ته�?اند: اجسام لطي�?ه نورانيّه الهيّه هستند و بر تصرّ�?ات سريعه و كارهاى دشوار و تشكل باشكال گوناگون توانا ميباشد و داراى عقل و �?همند و جاى آنها در آسمان�?ها است و در نزد خدا درجه و مقام آنها ت�?اوت دارد، چنانكه خداى تعالى از ايشان حكايت كرده »س 37 ى 164): وَ ما م�?نَّا الا لَه�? مَقامٌ مَعْلومٌ 164 :37 )و نيست  از ما �?رشتگان جز آنكه براى او مقامى معيّن است« و بيشتر از مسلمين اين قول را پذير�?ته�?اند، اخبارهم بر آن دلالت دارد، و ايمان  ب�?آنها واجب است، چنانكه خداى تعالى »س 2 ى 285) �?رموده: امَنَ الرس�?ول�? ب�?ما انْز�?لَ الَيْه�? م�?نْ رَبّ�?ه وَ الْم�?ؤْم�?ن�?ونَ ك�?لٌّ امَنَ باللَّه�? وَ  مَلائكَت�?ه وَ ك�?ت�?ب�?ه وَ ر�?س�?ل�?ه 285 :2 )رسول ب�?آنچه پروردگارش   بر او �?رستاد ايمان آورده و مؤمنين همه بخدا و �?رشتگان و كتابها و پيغمبران خدا ايمان آوردند« و از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله ايمان  را پرسيدند �?رمود: ايمان آنست كه بخدا و �?رشتگان و كتابها و پيغمبرانش ايمان آورى، و �?رشتگان داراى عصمتند و واسطه بين خدا و  پيغمبرانش ب�?آوردن كتاب و رساندن وحى ميباشند و ميميرند پس از مدّت درازى، و گ�?ته�?اند: آنها از نر هستند و نه ماده و نه ميزايند و نه  ميخورند و نه مى�?آشامند، لذّت آنان ذكر خداست و زندگانيشان معر�?ت و طاعت او(:

1 -]بار خدايا و نگهداران عرشت )و او در جمله اللّهمّ و حملة عرشك و او استينا�? است و بعد از آن مبتداء و خبر آن در جمله ششم  �?صلّ عليهم است( كه از تسبيح و منزّه نمودن تو سست نميشوند، و از تقديس و مبرّى گردانيدن تو بستوه نمى�?آيند، و از پرستش تو  مانده نميشوند، و تقصير و كوتاهى بر كوشش در )باره( امر و �?رمان تو اختيار نمينمايند، و از شي�?تگى بسوى تو غ�?لت و �?راموشى  ندارند -

2 -] ]و اسرا�?يل )نامى است �?ارسى اضا�?ه به ايل شده و ايل بزبان عبرىّ نام خداى تعالى است، از حضرت علىّ ابن الحسين  عليه السّلام روايت شده: هر چه كه به ايل اضا�?ه شود عبد اللّه »بنده خدا« است( صاحب صور )چيزيكه در آن ميدمد( كه چشم گشوده  و برهم نمينهد منتظر دستور و �?رمان تو است تا بدميدن )در صور( ا�?تادگان گرو گورها را آگاه گرداند )مردگان را زنده نمايد( -

[ 3 -]و ميكائيل كه نزد تو داراى منزلت و از طاعت و بندگيت صاحب مقام بلند است )از امير المؤمنين عليه السّلام رسيده كه �?رمود:  مؤذن اهل آسمان�?ها جبرئيل و امام و پيشنمازشان ميكائيل است كه نزد بيت المعمور بر آنها امامت مينمايد، زيرا امامت مقام بلندى  است در طاعت و بندگى كه شايسته نيست آن را جز كسيكه مقامش بالاتر و شرائط امامت را جامعتر باشد -

4 -] ]و جبريل امين و  درستكار بر وحى و پيروى شده در آسمان�?ها و ارجمند در پيشگاه و مقرّب در نزد تو است -

5 -] ]و روح )نام �?رشته ايست( كه موكّل و گماشته بر �?رشتگان حجابها است )حجب جمع حجاب است و حجاب بمعنى چيزى است كه چيزى ديگر را پنهان نمايد مانند پرده و  ديوار، و در معانى نيز گ�?ته ميشود: عجز و ناتوانى حجاب است بين انسان و مقصودش و معصيت و گناه حجاب است بين بنده و  پروردگارش، و مراد بحجب در اينجا انوارى است بالاتر از آسمان�?ها كه از علم مخلوقين بما وراء آنها پنهان است -

6 -] ]و روح )نام  �?رشته بسيار بزرگ( كه از عالم امر )اسرار( تو است، بر آنها درود �?رست، و بر �?رشتگانيكه پائين�?تر از آنانند: آنها كه در  آسمان�?هايت جا دارند و بر رساندن پيغامهايت درستكارند -

7 -] ]و �?رشتگانيكه از هيچ كوشش خستگى و از هيچ رنج ماندگى و  سستى ب�?آنها رو نمى�?آورد، و شهوات و خواهشها آنان را  از تسبيح تو باز نميدارد، و �?راموشى كه پيدايش آن از غ�?لتها و بى خبريها است آنها را از تعظيم و بزرگ دانستن تو جدا نميسازد -

[ 8 -]�?رشتگانيكه چشمها بسته�?اند و نگريستن بسوى تو را قصد نمينمايند، و زنخهاى خود را بزير انداخته�?اند )�?روتنى بسيار نموده  اعترا�? دارند كه ديده عقلشان كوتاه است از اينكه بانوار عظمت تو بنگرند و ما وراء خود را ادراك نمايند( �?رشتگانيكه رغبت و  خواستشان در آنچه )�?يوضات( كه نزد تو است بسيار است، و بياد نعمتهايت حرص دارند، و در پيشگاه عظمت و بزرگواريت �?روتنند -

9 -] ]و �?رشتگانيكه چون دوزخ را بر گناهكاران تو ببينند كه صداى شعله و بر ا�?روختگيش شنيده ميشود ميگويند: منزّه و پاكى تو ما تو را چنانكه سزاوار عبادت و بندگى تو است پرستش ننموديم -

01 -] ]پس درود �?رست بر ايشان و بر روحانيين از �?رشتگانت  )روحانيون ب�?تح راء �?رشتگان رحمت هستند و نسبت آن بروح بمعنى رحمت است، از حضرت علىّ ابن ابى طالب صلوات اللّه عليه  رسيده كه �?رمود: در آسمان ه�?تم حظيره�?اى است بنام حظيرة القدس »بهشت« در آن �?رشتگانى هستند كه آنها را روحانيون ميگويند،  چون شب قدر شود از پروردگار براى آمدن بدنيا اجازه ميطلبند، خداوند ب�?آنها اجازه ميدهد،  پس بر مسجدى نميگذرند جز آنكه در آن نماز ميخوانند، و در راه با كسى رو برو نميشوند جز آنكه براى او دعاء مينمايند و از ايشان  باو بركت و نيكى ميرسد( و آنانكه نزد تو قرب و منزلت دارند، و آنانكه رساننده غيب )امور پنهانى مانند قيامت، حساب و جزاء( به  پيغمبرانت ميباشند و آنانكه درستكارند بروحيت -

11 -] ]و بر اصنا�? گوناگون �?رشتگان كه براى خود اختصاص داده�?اى )جز طاعت و  بندگى تو كارى ندارند( و آنان را با تقديس خود از خوردنى و آشاميدنى بى نياز كرده�?اى، و در درون طبقه�?هاى آسمان�?هايت جا داده�?اى -

[ 21 -]و بر �?رشتگانى كه در گوشه�?هاى آسمان�?هايت توقّ�? نموده�?اند براى رسيدن �?رمان بتمام گشتن وعده تو )روز رستاخيز( -

31 -] ]و  بر خزانه داران باران و رانندگان ابر )حضرت امير المؤمنين عليه السّلام �?رموده: دانه�?اى باران نميبارد جز آنكه با پيمانه�?اى است بر دست �?رشته�?اى مگر قوم نوح »عليه السّلام« كه بخود آب �?رمان داده شده و آب  طغيان كرد بر خزانه داران، و آنست قول خداى تعالى »س 69 ى 11):  لَمَّا طَغَى الْماء�? 11 :69 )چون آب طغيان كرد و رو ب�?زونى نهاد« و از ابن عباس رسيده در باره قول خداى تعالى »س 37 ى 2): �?َالزَّاج�?رات�? زَجْرًا 2 :37 )پس قسم برانندگان« مراد �?رشتگان گماشته برابر هستند( -

41 -] ]و بر �?رشته�?اى كه از صداى زجر و راندنش  بانگ رعدها شنيده ميشود و چون ابر خروشان بصداى زجر او بشنا در آيد )ر�?ت و آمد نمايد( شعله�?هاى برقها بدرخشد -

[51 -]و بر �?رشتگانيكه همراه بر�? و تگرگ�?اند، و �?رشتگانيكه با دانه�?هاى باران كه ميبارد �?رود مى�?آيند، و �?رشتگانيكه بر خزانه�?هاى بادها  زمامدارانند، و �?رشتگانيكه بر كوهها گماشته�?اند تا از هم نپاشند )نا گ�?ته نماند: بى خبران و نادانان اين سخنان را دور از نظر و انديشه  ميدانند، ولى قبول آنها واجب است، زيرا مخبر صادق خبر داده و عقل هم دليل قاطعى بر ردّ آن ندارد( -

61 -] ]و بر �?رشتگانيكه  سنجش آب�?ها و پيمانه بارانهاى سخت و رگبارها را ب�?آنان شناسانده�?اى -

71 -] ]و بر �?رشتگان �?رستاده شده باهل زمين كه گر�?تارى  ناگوار و گشايش خوشايند )بلا و رحمت( مى�?آورند -

81 -] ]و بر س�?راء گرامى نيكوكار، و نگهبانان بزرگوار نويسنده )�?رشتگان نگهبان  بر دو دسته�?اند:  نگهبانان كردار و نگهبانان اشخاص از پيشامدهاى بد( و بر ملك الموت )�?رشته مرگ بنام عزرائيل( و يارانش، و بر منكر و نكير )دو

�?رشته باز پرس در قبر( و رومان آزمايش كننده )اهل( قبرها )رومان نام �?رشته�?اى است كه پيش از منكر و نكير در قبر مى�?آيد و آدمى را  مى�?آزمايد اگر نيكوكار بود منكر و نكير را آگاه ميسازد كه هنگام سؤال با او بنرمى ر�?تار نمايند و اگر بد كار بوده ب�?آنان خبر ميدهد، و اعتقاد بسؤال و آزمايش و پاداش و كي�?ر در قبر حقّ ودرست و از ضروريّات و ايمان ب�?آن واجب است، و اينكه �?رشتگان را ما نمى�?بينيم براى آنست كه آنها از عالم ملكوت هستند و چشم ما آنچه را كه راجع بعالم ملكوت است نمى�?بيند، چنانكه اصحاب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بجبرئيل ايمان داشتند و آن حضرت او را  ميديد و ايشان نميديدند( و بر طوا�? كنندگان بيت المعمور )جايگاه عبادت و بندگى �?رشتگان در آسمان ششم( و بر مالك و زمامداران  دوزخ )مالك پيشواى ايشان است( و بر رضوان و كليد داران بهشت�?ها )رضوان رئيس بر آنها است( -

91 -] ]و بر �?رشتگانيكه خدا را  در �?رمانهايش نا�?رمانى نمينمايند، و آنچه ب�?آن مأمورند بجا مى�?آورند )اين جمله اقتباس از قول خداى تعالى است »س 66 ى 6): نارًا وَ  ق�?ود�?هَا النَّاس�? وَ الح�?جارَة�? عَلَيْها مَلائكَةٌ غ�?لاظٌ ش�?دادٌ لا يَعْص�?ونَ اللَّهَ ما امَرَه�?مْ وَ يَ�?ْعَلونَ ما ي�?ؤْمَرونَ 6 :66 يعنى آتشى كه  مردم و سنگ آتش گيره آنست، بر آن �?رشتگان ترشرو و سخت دل گماشته شده�?اند كه خدا را در �?رمانهايش نا�?رمانى نميكنند و آنچه  ب�?آن مأمورند انجام ميدهند( -

02 -] ]و بر �?رشتگانيكه )باهل بهشت( ميگويند: )قرآن كريم س 13 ى 24 سَلامٌ عَلَيْك�?مْ ب�?ما صَبَرْت�?مْ  �?َن�?عْمَ ع�?قْبَى الدَّار�? 24 :13 يعنى( درود بر شما باد ب�?آنچه )بجا آوردن طاعات و دورى از معاصى( كه شكيبائى نموديد، پس نيكو سرانجامى است دنيا )ى شما( را -

12 -] ]و بر �?رشتگانيكه پاسبانانند كه هر گاه بايشان گ�?ته شود )قرآن كريم س 69 ى 30): خ�?ذ�?وه  �?َغ�?لّ�?وه�? )ى 31) ث�?مَّ الْجَحيمَ صَلّو�?ه�? 31 - 30 :69: او را بگيريد و در غلّ )زنجيرى كه در گردن يا دست قرار ميدهند( كشيد و بدوزخ  اندازيد، بشتاب باو رو آورند و مهلتش نميدهند -

22 -] ]و بر هر �?رشته�?اى كه نام او را نياورديم و مقام و منزلتش را در پيشگاه تو و اينكه بچه كارى او را بر گماشته�?اى ندانستيم -

32 -] ]و بر �?رشتگانى كه در هوا و زمين و آب جا دارند، و بر آنانيكه بر  خلق )همه آ�?ريده شدگان در آسمان و زمين( گماشته شده�?اند )روايت شده:  خدا چيزى را نيا�?ريده جز آنكه �?رشته�?اى بر آن گماشته شده( -

42 -] ]پس بر ايشان درود �?رست در روزى )قيامت( كه هر كس مى�?آيد و  با او راننده و گواهى )از �?رشتگان( است )در قرآن كريم س 50 ى 21 �?رمايد: و جاءَتْ ك�?لّ�? نَ�?ْس�? مَعَها سائ�?قٌ وَ شَهيدٌ 21 :50 يعنى و  هر كس ميايد و با او دو �?رشته است يكى »او را بمعاد و بازگشت« ميراند و يكى »بعمل او« گواه است(-

52 -] ]و بر آنان درود �?رست  دروديكه كرامت و مقامى بر مقامشان و پاكيزگى و تقرّبى بر تقرّبشان بيا�?زايد )چون نعمتهاى خدا غير متناهى است و پايان ندارد، امام عليه السّلام و در باره ايشان دعاء ميكند كه خداى تعالى كرامت و طهارت يعنى مقام و تقرّب ايشان را بيش از پيش گرداند( -

62 -] ] بار خدايا و چون بر �?رشتگان و �?رستادگانت درود �?رستادى و درود ما را بايشان رسانيدى پس بسبب گ�?تار نيكو )صلوات( در باره  ايشان كه راه آن را تو گشودى )تو�?يق و جور شدن اسباب را تو عطاء �?رمودى( بر ما درود �?رست )رحمت خود را بما ارزانى دار( كه  تو بسيار بخشنده و بزرگوارى )درنسخه�?هاى صحي�?ه بيشتر �?صلّ عليهم بما �?تحت لنا است كه درود بر �?رشتگان را خواسته، و در  نسخه�?اى »بطوريكه مرحوم سيّد عليخان در شرح صحي�?ه خود �?رموده« �?صلّ علينا بما �?تحت لنا است كه در اينجا طبق آن ترجمه شد  و آن مناسبتر است(. - [